Zihin ve Hikaye Yazılar

Gözüm Yanıyor ve Sulanıyor: Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Bağlamında Bir İnceleme Giriş: İstanbul’un Kalbinde Bir Sorun İstanbul’da, her gün binlerce insanın koşturduğu sokaklarda, toplu taşıma araçlarında, işyerlerinde, birçoğumuzun gözleri ağrıyor, yanıyor ve sulanıyor. Hepimizin yaşadığı bir rahatsızlık gibi görünse de, bu durumu bir sosyal mesele olarak ele almak, üzerinde düşünülmesi gereken daha derin boyutlara işaret eder. Gözümüzün yanması ve sulanması, çoğu zaman basit bir sağlık sorunu olarak görülürken, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından bakıldığında daha karmaşık bir sorunun parçası olabilir. Ben, İstanbul’da bir sivil toplum kuruluşunda çalışan 29 yaşında bir birey olarak, günlük hayatımda bu tür…

İzotop Atomların Kütle Numaraları ve Psikolojik Mercek İnsan davranışlarını anlamaya çalışırken, sık sık atomların doğasıyla ilgili bir merak sardı beni: İzotop atomların kütle numaraları eşit midir? Bilimsel olarak bu sorunun cevabı net olsa da, psikolojik bir mercekten bakınca sorunun kendisi insan zihninin merak, belirsizlik ve anlam arayışıyla nasıl etkileşime girdiğini ortaya koyuyor. Duygusal zekâ ve bilişsel süreçlerimiz, böyle temel bir soruyu sorarken bile devreye giriyor; merak duygusu bizi hem bilişsel hem de duygusal bir yolculuğa çıkarıyor. Bilişsel Psikoloji ve Atomların Kütleleri Bilişsel psikoloji, insanın bilgi edinme, işleme ve saklama süreçlerini inceler. İzotop atomların kütle numaraları eşit midir sorusu, birden fazla…

Gelişigüzel Öğrenme Nedir? Herkesin çocukken duyduğu, “İstediğin her şeyi öğrenebilirsin” cümlesi vardır, değil mi? Yani, öğrenmek, çabayı ve zaman ayırmayı gerektiriyor ama çoğu zaman bizler “bunu öğrenmek istiyorum” diye bir hedef belirlerken, yolun sonunun ne olacağını pek de kestiremiyoruz. Öyle değil mi? İş hayatımda da buna benzer deneyimlerim oldu. Üniversiteden sonra iş bulmak için biraz uğraşmam gerekti, sonra ekonomiyi daha iyi anlayabilmek için kendimi rakamlar içinde buldum ve günün sonunda, öğrenmeye başladığım her şeyin aslında ne kadar rastlantısal, bir o kadar da gelişigüzel olduğunu fark ettim. Peki, gelişigüzel öğrenme tam olarak ne demek? Bunu anlamak için biraz daha derine inmemiz…

Tıkanmak: Öğrenmenin Dönüşüm Noktası Öğrenme yolculuğunda hepimizin başına gelir; bir konuya yoğunlaştığımızda, bir kavramı anlamaya çalıştığımızda veya yeni bir beceri kazanmaya çalışırken bir noktada tıkanırız. Bu durum çoğu zaman olumsuz bir deneyim olarak algılansa da, pedagojik bakış açısıyla ele alındığında, tıkanmak aslında öğrenmenin doğal bir parçasıdır. Öğrenme, sadece bilgi edinmek değil, aynı zamanda mevcut bilgilerimizi sorgulamak, yeniden yapılandırmak ve dönüştürmektir. Öğrenme stilleri ve eleştirel düşünme gibi kavramlar, bu dönüşümü anlamamızda bize rehberlik eder. Tıkanmanın Psikolojik ve Pedagojik Boyutları Tıkanmak, öğrenme sürecinin kritik bir aşamasıdır. Vygotsky’nin “yakınsal gelişim alanı” teorisi, bir öğrencinin kendi başına çözebileceği ile biraz yardımla çözebileceği arasında bir…

Giriş: İyodinin Siyaset Bilimine Dokunan Boyutu Güç ilişkilerini, toplumsal düzeni ve iktidarın sınırlarını incelerken çoğu zaman gözden kaçan bir unsur vardır: insan bedeninin ve sağlığının politikaya etkisi. İyodin, basit bir kimyasal element olarak algılansa da, toplumsal ve siyasal bağlamda incelendiğinde devletin, kurumların ve yurttaşların etkileşiminde kritik bir rol oynayabilir. Meşruiyet ve katılım kavramları, iyodinin kullanımı ve yokluğu üzerinden de tartışılabilir. Sağlıklı bir toplum, yalnızca ekonomik ve kültürel yapılarla değil, aynı zamanda biyolojik temellerle de şekillenir. Burada sormamız gereken ilk soru şudur: bir devletin yurttaşlarının sağlık standartlarını belirlemesi, iktidarın sınırlarını meşrulaştıran bir araç mıdır, yoksa özgürlüklerin kısıtlanmasına yol açan bir mekanizma…

Kaç Çeşit Ek Vardır? Toplumsal Bir Mercekten Dilin Küçük Kahramanları Sabah tramvayda yanımda oturan birinin “kitap-lar-ım” dediğini duydum. Bu küçük ek, bir anlam dünyası taşıyordu: hem çoğul, hem sahiplik, hem de kişinin kendini ifade etme biçimi. Kaç çeşit ek vardır sorusu, sadece dilbilimsel bir merak değil, toplumsal ilişkilerin, kültürel normların ve güç dinamiklerinin de ipuçlarını verir. Dilin bu minik parçaları, sosyal yaşamda görünmez ama etkili bir rol oynar. Eklerin Temel Kavramları ve Sınıflandırması Ekler, sözcüklere eklenen ve anlamı ya da işlevi değiştiren dil birimleridir. Sosyolojik açıdan baktığımızda, eklerin işlevi sadece gramatik değil, toplumsal mesaj taşımakla ilgilidir. Temel olarak ekler üç…

Sporcu Lisansı Ne Kadar Geçerli? Geleceğe Yönelik Vizyoner Bir Bakış Günümüzün hızla değişen dünyasında, sporcu lisansları yalnızca fiziksel bir kimlik değil, aynı zamanda geleceğe dair önemli bir anlam taşımaya başlıyor. Bir sporcu lisansının geçerliliği, sadece bugünün değil, yarının dünyasında da farklı boyutlarda değerlendirilecektir. Ben, 28 yaşında, Ankara’da yaşayan ve teknolojiyle iç içe bir genç olarak, bu konuda kafamda pek çok soru var. Bir yanda sporun geleneksel yapısına bağlı kalmak, diğer yanda ise gelişen teknolojilerle şekillenen yeni nesil iş yapış biçimleri ve hayat tarzları… 5-10 yıl sonra sporcu lisansının ne kadar geçerli olacağı hakkında hem umutlu hem de kaygılıyım. Peki, 5-10…

SMA Hastasının Sebebi Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış Son yıllarda, Spinal Musküler Atrofi (SMA) hastalığı hakkında daha fazla konuşuluyor. Ancak çoğu zaman bu hastalık, yalnızca tıbbi bir sorun olarak ele alınıyor ve insanlar, bu hastalığın toplumsal ve kültürel etkilerini göz ardı ediyorlar. SMA hastasının sebebi nedir? Diye sormak, sadece genetik bir hastalığı anlamaya çalışmak değil, aynı zamanda toplumsal eşitsizlikler, sağlık hizmetlerine erişim ve sosyal adaletin derin bağlarını incelemeyi gerektiriyor. İstanbul gibi büyük bir şehirde, toplu taşımalarda, sokaklarda, iş yerlerinde gözlemlediğim sahneler, SMA’nın toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletle nasıl iç içe geçtiğini daha iyi anlamama…

İçinden geçtiğimiz çağda geçmişi anlamak, bugünle yüzleşmek kadar önemlidir; bir kelimenin kökenini, tarihî seyrini ve İslam bağlamında ne anlamlar barındırdığını çözmek, sadece dilbilimsel bir merak değil, aynı zamanda kültürel ve zihinsel bir inşa sürecidir. “İnşa ne demek İslam’da?” sorusunu ele alırken, bu kavramın hem tarihsel dilsel kökenini hem de İslam düşüncesi ve pratikleri içinde nasıl bir yer edindiğini kronolojik bir perspektifle, birincil kaynaklardan ve tarihçilerin analizlerinden hareketle araştıracağız. Kelimenin Kökü: “İnşâ”nın Arapça Temelleri İnşâ (الإنشاء) Arapça kökenli bir sözcüktür ve aslî anlamıyla “ortaya çıkarma, yaratma, icat etme, kurma” gibi geniş bir yelpazeyi içerir. Bu anlam, Arapça kök “n‑ş‑’” ile ilişkilidir…

Sellem Nedir? Farklı Yaklaşımlar ve Perspektifler Konya’nın sakin sokaklarında yürürken, aklımda bir sürü düşünce dönüp duruyor. İçimdeki mühendis “Bu kadar işin arasında, sürekli kafa karıştıran bir kavram var: Sellem!” diyor. Ama bir yandan da içimdeki insan tarafı, “Sellem, insan ilişkilerinde, toplumda büyük bir anlam taşıyor. Bu sadece teknik bir konu değil, duygusal bir mesele de!” diye cevap veriyor. İşte bu noktada, “Sellem” konusunun farklı bakış açılarıyla nasıl şekillendiğini anlamak istiyorum. Sellem, günümüzde çok fazla tartışılan, farklı yorumlarla ele alınan bir kavram. Hem toplumsal hem de bireysel düzeyde çok farklı anlamlar taşıyor. Kimisi onu basit bir kelime ya da bir davranış…