Kategori: Makaleler

Balıkesir’in en güzel plajı neresi hakkında güvenilir ve anlaşılır bir rehber arıyorsanız doğru yerdesiniz; Pandorapsikoloji olarak başlıyoruz. Ayvalıkta hangi aylarda denize girilir? Bir tatil sorusundan siyasal düzenin okumasına Denize girilecek ayları konuşmak ilk bakışta meteorolojiyle ya da turizm planlamasıyla ilgili basit bir bilgi talebi gibi görünür. “Ayvalıkta hangi aylarda denize girilir?” sorusu, yüzeyde mevsimsel bir rehberlik ister. Fakat biraz daha derine inildiğinde bu soru, kimin ne zaman denize erişebildiği, doğanın nasıl kamusal bir kaynağa dönüştüğü ve hatta tatil hakkının nasıl dağıtıldığı gibi siyaset biliminin temel meselelerine açılır. Deniz yalnızca su değildir; aynı zamanda bir iktidar alanıdır. Kıyı şeridi, görünmeyen karar…

Karali Çay nerede üretiliyor? Ankara’da yaşayan biri olarak çayın hayatımdaki yeri biraz garip bir dengede duruyor. Kahve kültürü burada daha baskın gibi görünse de, evin mutfağında sabahları kaynayan çaydanlığın sesi hiçbir şeyle değişmiyor. Hele ki kış aylarında, pencerenin buğusuna bakarken elinde ince belli bardak varsa, günün geri kalanı biraz daha katlanılır hale geliyor. Ben ekonomi okumuş, veriyle uğraşmayı seven biri olarak bazen market raflarına bile farklı gözle bakıyorum. Fiyat etiketleri, üretim yerleri, ambalaj üzerindeki küçük yazılar… Bir gün yine böyle bir anda dikkatimi çeken şey şu oldu: Karali Çay. Üzerinde “Karadeniz Bölgesi” yazıyordu ama asıl soru kafamda netleşti: Karali Çay…

Paranın Uluslarla İmtihanı: Euro’nun Hikâyesine Antropolojik Bir Bakış Pandorapsikoloji sayfasında bu kez Euro Alman parası mı üzerine kapsamlı bir içerikle karşınızdayız. Dünyanın farklı köşelerinde para yalnızca bir değişim aracı değildir; aynı zamanda hafızaların, sınırların ve kimliklerin taşıyıcısıdır. “Euro Alman parası mı?” sorusu da ilk bakışta basit bir coğrafi ya da ekonomik merak gibi görünür. Oysa bu soru, modern Avrupa’nın en derin kültürel gerilimlerinden birini, yani ulus ile ortaklık arasındaki sürekli müzakereyi görünür kılar. Paranın kimlere ait olduğu sorusu, aslında kimin “biz” sayıldığıyla ilgilidir. Euro Alman parası mı? kültürel görelilik kavramı üzerinden bakıldığında, bu soru tek bir doğruya indirgenemez. Çünkü euro,…

Merhaba değerli Pandorapsikoloji okuyucuları. Bu yazımızda “Kapitalizmin faydaları nelerdir” hakkında faydalı bilgiler bulabilirsiniz. Kapitalizmin faydaları nelerdir? Üzerine günlük hayatın içinden bir bakış Sabah işe yetişmek için metroya doğru yürürken kafamda yine aynı düşünceler dönüyordu. Marketten aldığım kahvenin fiyatı, geçen ayki faturalar, maaşın yetip yetmeyeceği… İstanbul’da yaşayan biri için ekonomi sadece haberlerde duyulan bir kavram değil, doğrudan cebin içinde hissedilen bir şey. İşte tam da bu noktada “Kapitalizmin faydaları nelerdir?” sorusu soyut bir tartışma olmaktan çıkıp gündelik hayatın ortasına yerleşiyor. Bazen bu soruyu kendime daha basit bir yerden soruyorum: “Eğer bu sistem olmasaydı hayatım nasıl olurdu?” Cevap vermek kolay değil ama…

Kıt Kaynaklar, Seçimler ve Makedonya Vatandaşlarının Almanya’daki Çalışma Olanakları Kaynakların sınırlılığı ve seçimlerin sonuçları üzerine düşündüğümüzde, ekonomik kararlar yalnızca rakamlardan ibaret değildir. İnsanlar, yaşamlarını ve geleceklerini şekillendirirken sınırlı kaynakları nasıl kullanacaklarını, hangi fırsatları değerlendireceklerini ve hangi maliyetleri göze alacaklarını tartarlar. Bu bağlamda, Makedonya vatandaşlarının Almanya’da çalışıp çalışamayacağı sorusu, yalnızca bir iş izni veya vize meselesi değildir; aynı zamanda bireylerin ekonomik tercihleri, piyasa dinamikleri ve toplumsal refah ile doğrudan ilişkilidir. Almanya, Avrupa’nın en büyük ekonomilerinden biri olarak, iş gücü piyasasında sürekli talep gören alanlara sahip. Makedonya gibi Batı Balkan ülkelerinden gelen işgücü, hem Almanya’daki işverenler için bir fırsat hem de kendi…

Trafik Sigortası Yüzde Kaç Arttı? Fiyatların Görünmeyen Anatomisi Bir sabah anahtarı eline alıp arabaya doğru yürürken zihnin içinde aynı soru dönüp duruyor: “Bu yıl trafik sigortası ne kadar geldi?” Kimi için bu soru bir memurun maaş bordrosunda eksilen küçük bir satır, kimi için emeklinin bütçesinde yeniden hesaplanan bir kalem, kimi içinse yeni ehliyet almış bir gencin ilk gerçek ekonomik yüzleşmesi. Aslında mesele yalnızca Trafik sigortası yüzde kaç arttı? kritik kavramları değil; bu artışın neden sürekli konuşulduğu, neden hiçbir yıl “normal” kabul edilmediği ve neden her defasında toplumsal bir gerilim alanına dönüştüğüdür. Zorunlu Trafik Sigortası Nedir ve Neden Herkes Onu Konuşur?…

Pandorapsikoloji takipçilerine merhaba! Bu yazımız “Çekilmiş 20 yaş dişleri yeniden çıkar mı” konusunu seven herkes için hazırlandı. Çekilmiş 20 Yaş Dişleri Yeniden Çıkar mı? Gerçekler, Yanlış Bilinenler ve Dünya Genelinde Bakış Bunu en çok Bursa’da arkadaş ortamında konuşurken duyuyorum: “Benim 20’lik çekildi ama tekrar çıkıyormuş, doğru mu?” Hatta diş çekimi sonrası hafif bir ağrı ya da baskı hissedilince insan ister istemez “acaba yeniden mi çıkıyor?” diye düşünüyor. Açık konuşmak gerekirse bu konu hem Türkiye’de hem de dünyada çok yanlış anlaşılan bir mesele. 20 yaş dişi aslında nedir? 20 yaş dişi, yani üçüncü azı dişi, ağızda en son çıkan dişlerdir. Genellikle…