Orkinos Ne Kadar Yaşar? Suyun Derinliklerinden Günlük Hayatımıza Bir Yolculuk
Hayatımda öğrendiğim en değerli şeylerden biri, her konuda biraz bilgi sahibi olmanın insanı “her şeyi biliyor” gibi hissettirdiği. Mesela geçenlerde arkadaşım, “Orkinos ne kadar yaşar?” diye sordu. Tabii ben de “Yaşar tabii, ama bazen çok stresli oluyordur” falan gibi espriler yaparak geçiştirmeye çalıştım. Ancak sonra düşündüm, Orkinos ne kadar yaşar? sorusu gerçekten önemli bir soru, değil mi? Yani, balığın ömrü kadar, yaşamı üzerine kafa yormak bile bana kendi hayatımda bazı dersler veriyor. Ama tabii, baştan söyleyeyim, ben bu yazıyı hem mizahi bir şekilde hem de düşündürerek yazacağım. Bazen insan gülmek istiyor, bazen de derin düşünmek… İşte ben de ikisini bir arada yapacağım.
Orkinos Ne Kadar Yaşar? (Ve Biraz Kendi Hayatım)
Evet, gelin önce size teknik bilgi vereyim. Orkinoslar aslında oldukça uzun süre yaşayabilen balıklardır. Yani, yaklaşık olarak 15 ila 30 yıl arasında bir ömre sahipler. Ama tabii bu ömür, o balığın yaşadığı çevreye ve beslenme koşullarına bağlı olarak değişebiliyor. Şimdi, Orkinos ne kadar yaşar? sorusunun cevabına teknik olarak böyle bir yanıt verebiliriz. Ama ben size burada başka bir bakış açısı sunmak istiyorum: Eğer bir orkinos 30 yıl yaşıyorsa, bu kadar yıl boyunca ne yapıyordur? Hangi soruları soruyordur? Kendi varoluşunu sorguluyor mudur?
Günlük hayatıma döneyim… Geçenlerde, kafede oturmuşum, arkadaşlarımla muhabbet ediyoruz. Bir arkadaşım, “Ya, sizce balıklar sıkılır mı?” dedi. Herkes bir anda şaşkın bir şekilde bakınca, ben hemen atıldım: “Ya tabii sıkılırlar, düşünsenize, 30 yıl boyunca hep suyun içinde olacaksınız, balıklara kimse ‘nasıl hissediyorsun?’ diye sormuyor ki!” Gerçekten de, 30 yıl boyunca aynı ortamda yaşamak ve her gün aynı şeyi yapmak sıkıcı olabilir, değil mi? Hatta bazen düşündüm, acaba orkinoslar da “Ya bir dahaki hayatımda insan olmak istiyorum” diyordur? İnsan olmak da çok zor bir şey ama, en azından Twitter var, yahu orada biraz eğlenebilirsin.
Orkinosun Hayatına Biraz Daha Daldık
Orkinosun ömrü hakkında bilgi verirken biraz filozoflaşmış olabilirim ama düşününce bir insan gibi yaşıyorlar gibi geliyor. Bakın, orkinoslar okyanusları gezerken ne kadar yeni şeyler keşfeder? Kim bilir? Belki de orkinoslar bir tür modern gezgin gibi, her gün farklı bir deniz tabanı keşfederler. “Bugün yeni bir deniz anemonu gördüm, çok ilginçti” falan diye birbirlerine anlatıyorlardır. Sonra bir bakıyorsunuz, orkinosların arkasında daha yaşamak istediği bir hayat kalmamış, çünkü hayat hep aynı. Ama bu yazının başında da belirttiğim gibi, ben fazla düşünüyorum. İşte böyle hayatlar, derin sularda yaşayan balıklara benziyor. Sıkıcı mı? Bazen evet, ama bazen de bir o kadar rahat.
Burası İzmir, insanlar güneşin altında otururken, ben de kendi içimde şunları düşünüyorum: “Bir orkinos ne kadar yaşar? 30 yıl mı? Bunu insan da yaşar aslında.” Her gün aynı rutini yaşadığım zamanlarda, orkinosların bir şekilde de yaşadıkları hayatı kıyaslıyorum. Yani, suyun içinde, sadece yemek ve hayatta kalma derdindeler. Bizimle de benzer yönleri yok mu? Günlük işler, koşturmacalar, işleri yetiştirmeye çalışmak… Bazen hayat da tıpkı bir balık gibi, dönüp dönüp aynı dairede yüzmek gibi oluyor.
“O Balıklar Hep Aynı, Ben Her Gün Farklıyım!”
Tabii, bu düşüncelerimi arkadaşlarımla paylaştığımda, onlar biraz daha realist, ya da belki daha “ciddi”. Şu an yine bir kafede oturuyoruz. Biri diyor: “Ya Orkinos ne kadar yaşar?” Ben de hemen atlıyorum: “15 ile 30 yıl arasında ama o kadar da sıkıcı ki… Her gün aynı şeyleri yapmak… Hadi, sen ne düşünüyorsun, değişen ne var?” O arkadaşım gülerek şöyle diyor: “Hadi ya, ben mi seni sıkıcı buluyorum, her sabah aynı kahvaltıyı yapıyorum!” Bunu duyan diğer arkadaşım hemen ekliyor: “Ya sıkıcı diyen de kim, Orkinoslar en azından suyun içinde özgür, bizse her sabah kahvaltıya bile otururken ‘Bugün ne yapacağım?’ diye düşünmek zorunda kalıyoruz.”
Ve tam bu noktada, iç sesim devreye giriyor. “Evet, hayat da tıpkı bir orkinos gibi, bir noktada ne kadar yaşadığımızdan çok, ne kadar özgür olduğumuzla ilgili olabilir. Belki de bir orkinos olsaydım, daha az endişelenecek ve her gün özgürce yüzebilirdim.” Ama sonra hemen şunu ekliyorum: “Ama ya sonra kafamda o kadar çok soru birikir ki? Ya sıkılacak olursam?” Bu noktada biraz daha derin düşünmeye başlıyorum, sonra da birden kendimi o sorularda kaybolmuş buluyorum.
Orkinoslar Hakkında Son Düşünceler
Bir orkinosun 30 yıl yaşaması, pek çok insana oldukça uzun bir süre gibi gelebilir. Ama bu süreyi düşündükçe, işte tam o noktada insan olmanın güzelliğini fark ediyorum. Orkinoslar gibi, biz de uzun bir süre boyunca farklı kararlar alıyoruz, yeni şeyler öğreniyoruz, değişiyoruz ve bir noktada belki de sıkılıyoruz. Her gün aynı şeyleri yapmak zorunda kalmak, bize bir süre sonra “Hayatım ne kadar uzun?” sorusunu sorduruyor.
Ama en nihayetinde, Orkinos ne kadar yaşar? sorusu sadece balıkların ömrüyle ilgili değil. Hayatın, zamanın, yaşamanın ve yaşadığımız anların ne kadar değerli olduğunu anlamakla ilgili. Belki de Orkinosların ne kadar yaşadığına odaklanmak yerine, kendi hayatımızı ne kadar dolu dolu yaşadığımıza bakmalıyız. Zira, her birimizin içinde bir orkinos var ve o orkinos, bazen “Bir sonraki yaşamda insan olmayı çok isterim” diye düşünüyor olabilir.